Khi một bệnh nhân than phiền về tình trạng đau nhói, đau như dao đâm ở vùng sườn dưới và đau tăng lên khi thở sâu hoặc xoay người, chẩn đoán mặc định hầu như luôn là viêm sụn sườn (Costochondritis). Tuy nhiên, khi việc sử dụng NSAID và nghỉ ngơi trong nhiều tháng không thể giải quyết được cơn đau, nguyên nhân thực sự thường là do mất vững cơ học: Hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS).
Các tài liệu lâm sàng gần đây nhấn mạnh rằng SRS là một nguyên nhân gây đau vùng ngực-bụng chưa được nhận diện đúng mức, thậm chí có thể giả làm các vấn đề nghiêm trọng về tiêu hóa, dẫn đến việc trì hoãn chẩn đoán kéo dài.
Hội chứng trượt xương sườn là gì?
SRS là một tình trạng bệnh lý chưa được chẩn đoán đúng mức, trong đó một số xương sườn không được kết nối với xương ức, gây tăng độ lỏng lẻo của dây chằng gian sụn. Sự tăng động này khiến phần sụn phía trước của các xương sườn giả (thường là từ xương sườn số 8 đến số 10) bị bán trật khớp về mặt cơ học hoặc “trượt” ra phía dưới xương sườn ngay phía trên nó.
Bệnh sinh
Cơ chế cơ bản của SRS liên quan đến việc tách rời các khớp sụn gian sụn, dẫn đến sự gián đoạn cấu trúc của bờ sườn. Do có độ nhạy cảm cao, các dây thần kinh gian sườn đặc biệt dễ bị tổn thương và tạo ra cơn đau thành ngực mạn tính, suy nhược khi bị kích thích bởi phần sụn bị trượt.
Phân bố triệu chứng đau điển hình
Biểu hiện lâm sàng thường bao gồm đau khu trú dọc theo bờ sườn dưới, đau tăng lên khi vận động thân mình, hít vào gắng sức hoặc ho. Đáng ngạc nhiên là SRS cũng có thể biểu hiện chủ yếu bằng các triệu chứng tiêu hóa, chẳng hạn như buồn nôn sau ăn và nôn tái phát, điều này càng góp phần làm chẩn đoán sai.
Các dấu hiệu lâm sàng chính
-
Nghiệm pháp móc (Hooking Maneuver) dương tính: Bác sĩ lâm sàng móc các ngón tay dưới bờ sườn dưới của bệnh nhân và kéo ra phía trước và lên phía trên. Nghiệm pháp dương tính sẽ tạo ra một tiếng “khục” (click) có thể cảm nhận được và tái hiện lại một cách rõ ràng chính xác cơn đau của bệnh nhân.
-
Chẩn đoán hình ảnh thông thường âm tính: Phim X-quang hoặc chụp CT bình thường không loại trừ được tình trạng này; các triệu chứng cơ học có thể tái hiện khi thăm khám là chìa khóa để chẩn đoán.
-
Siêu âm động: Siêu âm cơ xương khớp động có thể xác định sự di lệch bất thường, có thể tái hiện của sụn sườn.
Tại sao bệnh thường bị chẩn đoán sai
Do vị trí của cơn đau, nó mô phỏng hoàn hảo các bệnh lý sau:
-
Viêm sụn sườn (tình trạng thiếu sự tăng động và tiếng “khục” của SRS)
-
Bệnh lý túi mật (Cơn đau quặn mật)
-
Viêm màng phổi
-
Hội chứng ruột kích thích hoặc chứng khó tiêu chức năng
Các phương pháp điều trị dựa trên bằng chứng
Việc điều trị tình trạng này đơn thuần như một chứng viêm mô mềm sẽ không giải quyết được tình trạng mất vững cơ học.
Điều trị bảo tồn
-
Quá trình điều trị thường bắt đầu bằng phương pháp bảo tồn với vật lý trị liệu và thuốc giảm đau. Ổn định cơ lõi và tránh xoay lồng ngực quá mức có thể giúp kiểm soát các triệu chứng.
Các lựa chọn can thiệp
-
Hủy thần kinh gian sườn bằng áp lạnh (cryoneurolysis) dưới hướng dẫn của siêu âm là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu giúp giảm đau dài hạn.
-
Đốt sóng cao tần (RFA) dây thần kinh gian sườn đã nổi lên vào năm 2026 như một phương pháp điều trị cầu nối xâm lấn tối thiểu rất thành công cho tình trạng đau dây thần kinh mạn tính do SRS.
-
Đối với các trường hợp kháng trị, phẫu thuật cắt bỏ đoạn sụn sườn di động hoặc cố định xương sườn xâm lấn tối thiểu sẽ giúp giảm triệu chứng triệt để.
Bài học lâm sàng bài rút ra
Nếu bệnh nhân viêm sụn sườn của bạn có cảm giác “khục” ở vùng sườn dưới, hoặc nếu họ nhập viện vì đau ngực dưới không rõ nguyên nhân kèm theo buồn nôn sau ăn, hãy thực hiện Nghiệm pháp móc. Phát hiện sớm Hội chứng trượt xương sườn sẽ giúp bệnh nhân tránh được nhiều năm đau đớn mạn tính và các thăm khám tiêu hóa không cần thiết.
https://www.facebook.com/share/p/1MtahHvaCz/
